Dzielnica żydowska w Golčův Jeníkov

Pod koniec XIII i na początku XIV wieku do Golčova Jeníkova przybyli pierwsi Żydzi. Być może byli tam już wcześniej, ale pierwsza pisemna wzmianka o nich pochodzi z 1654 roku. Z obawy przed dżumą musieli na pewien czas opuścić miasto, a swoje miejsce musieli potem drogo odkupić.

W pierwszej połowie XIX wieku w Golczowie Jeníkowie mieszkało ponad 600 osób, co stanowiło około jednej czwartej ludności. W tym czasie Żydzi cieszyli się wolnością nie tylko dzięki ustanowieniu monarchii konstytucyjnej. Następnie jednak ich liczba zaczęła spadać, a po 1900 roku, z powodu zbyt małej liczby dzieci, zamknięto tamtejszą szkołę.

Przed II wojną światową w mieście mieszkało około czterech procent Żydów, wliczając w to uchodźców z Galicji. W 1942 roku zostali oni wezwani do transportu, którym udali się do Polski. Z tysiąca Żydów przeżyło zaledwie pięciu mieszkańców. Po wojnie gmina żydowska nie została już odtworzona. Uroczystość upamiętniająca wojenne cierpienia tutejszych Żydów odbyła się na lokalnym cmentarzu żydowskim dopiero w maju 1992 roku, w dniu pięćdziesiątej rocznicy deportacji.

Dzielnica żydowska w Jeníkovie nigdy nie była zamknięta. W centrum getta stała synagoga z połowy XVII wieku. Ponieważ była drewniana, dwieście lat później nie wytrzymała pożaru, w związku z czym zbudowano nową, murowaną. Naprzeciwko znajdowała się szkoła, w której funkcjonowała również rytualna łaźnia mikwe. W jednym z domów mieściło się również znane w całej Europie centrum badań talmudycznych i żydowskiego szkolnictwa wyższego – jesziwa rabina Arona Kornfelda.

Zdjęcie: archiwum Vysočina Tourism