Architektura okresu międzywojennego w Třebíči

Do architektury międzywojennej w Třebíči zalicza się między innymi dawny miejski bank oszczędnościowy, który stoi na rogu placu Karola i Bramy Jihlavskiej. Jest to dzieło architekta Bohuslava Fuchsa z lat 1932–1933. 
Posiada wszystkie typowe elementy architektury funkcjonalistycznej: harmonię między podziałem wnętrz a wyglądem zewnętrznym, zastosowanie nowoczesnych materiałów (szkła, żelbetonu) oraz wykorzystanie światła jako elementu kompozycyjnego. 
Budynek jest obiektem objętym ochroną konserwatorską i mimo że obecnie nie służy pierwotnym celom, jego wygląd zewnętrzny oraz w znacznej części również wnętrze pozostały zachowane.

W dzielnicy Borovina w Třebíču po 1936 roku powstały zakłady firmy Baťa, zaprojektowane przez architektów ze Zlína: Františka Gahurę, Vladimíra Karfíka i Miroslava Lorence. Odważne połączenie szkieletu żelbetowego, surowego muru i dużych przeszklonych powierzchni do dziś zadziwia swoją nowoczesnością. Tym samym autorom przypisuje się również domy w pobliskiej kolonii robotniczej, pierwotnie zaprojektowane jedynie jako tymczasowe rozwiązanie na piętnaście lat, które jednak służą swoim mieszkańcom do dziś.

W Polance znajduje się kolejne dzieło Bohuslava Fuchsa, a mianowicie Łaźnie Rzeczne. Pod względem architektonicznym najważniejszym elementem jest drewniany budynek szatni. Odsłonięta konstrukcja nośna, wyrazista żółto-niebiesko-czerwona kolorystyka, rozróżniająca elementy nośne i wypełniające, w kontraście z bujną zielenią sprawia, że nawet po latach od powstania budynek ten nadal wywiera niezwykle nowoczesne wrażenie.

Na ulicy Sušilově, nad linią kolejową, uwagę przyciąga niezwykła fasada budynku fabryki Tusculum, czyli dawnych zakładów UP.  Dzieło wybitnego czeskiego architekta Josefa Gočára zostało ukończone w 1922 roku w stylu rondokubizmu, czyli dekoratywizmu łukowego. Ten styl architektoniczny jest specyfiką ziem czeskich i nie ma sobie równych ani w Europie, ani na świecie. Chociaż pierwotnie zaproponowana kolorystyka czerwono-niebiesko-biała, symbolizująca patriotyczny entuzjazm okresu bezpośrednio po powstaniu Republiki Czechosłowackiej, nigdy nie została zrealizowana, budynek ten w Třebíči pod względem formy i wyrazu można porównać ze słynnym projektem Gočára – Bankiem Ligi Czechosłowackiej w Pradze przy ulicy Na Poříčí.

Zdjęcie: Jaroslav Loskot, MKS Třebíč